منبع: کتاب آشنایی با معماری جهان- تالیف دکتر محمد ابراهیم زارعی (یکی از منابع اصلی کنکور کارشناسی ارشد معماری)

 

بعضی از ویژگیهای معماری گوتیک (Gothic):

 

-          معماری گوتیک در دوره ای متولد و قدم به عرصه جهان هنر گذاشت که آن را قرون وسطی و برخی نیز این دوره را عصر ایمان هم نامیده اند.

-          این معماری در اواخر سده دوازدهم میلادی در "ایل دو- فرانس" فرانسه پدید آمد و تا اواسط قرن شانزدهم میلادی در اروپا معمول بود.

-          واژه گوتیک منسوب به گوتها, اصطلاحی است که معماران عصر رنسانس به تحقیر به معماری قرون وسطایی اروپا به مرکزیت فرانسه اطلاق کردند.

-          معماری گوتیک طی سده های 13 و 14 شکل گرفت.

-          معماری گوتیک در فرانسه با دو باره ساختن کلیسای سن دنی پاریس آغاز گردید. این کلیسا یکی از بزرگترین و قدیمیترین بناهای عصر گوتیک محسوب می شود. با این که کلیسای سن دنی هم آثار رومانسک در آن مشهود است و هم گوتیک و لیکن کلیسای دوره انتقال است.

-          تاق جناغی, با توجه به وجود قوس های متقاطع یا اریب در زیر طاق گهواره ای خیلی آسان شناخته می شود.

-          قوس بندی صحن – بالکانه – سه دهانه و ردیف پنجره های زیر گنبد هم از ویژگیهای گوتیک اولیه است.

-          از جمله عناصر دیگر گوتیک آغازین را می توان به پخ درگاهها و پنجره ها و ساختمان باز و نورگیر برج ها اشاره کرد.

-          در میانه سده 13 معماری گوتیک به اوج اعتلای خود رسید.

-          بناهای گوتیک به بلندی و سبکی کم سابقه و باریکی جزرها و نازکی دیوارها, کشیدگی برجها و منارها و تیزی سر مناره ها, تکرار و تاکید قائم های ساختمانی بودند, بدان میزان که حالت خیزی رو به آسمان, یا فضایی محصور آویخته بر پیکر کلیسا بخشید. و هم علاوه بر این سطح دیوارهایشان سراسر از شیشه بندی پوشیده شده بود تا نور بیشتری به فضای گسترده شبستان بتاباند.

-          2 عنصر مهم معماری گوتیک عبارتند از: نخست عنصر ساختمانی که عبارت است از جزرهای پشت بند توام با پشت بندهای معلق(شمع های شمشیری) برپا شده در 2 جانب بیرونی پیکر اصلی کلیسا برای پایداری در برابر رانش سقف بسیار بلند و استحکام بخشیدن به بدنه نازک و سبک دیوارها, و دیگر عناصر تزئینی که عبارت است از گستردگی شیشه بند منقوش به درونخانه است.

-          ویژگیهای گوتیک پیشرفته در این است که با طراحی دیوار صحن, نور بیشتری از طریق ردیف پنجره های بزرگتر شده زیر تاق به درون صحن راه میافت.

-          نکته دیگری که در باره گوتیک پیشرفته باید گفت, استفاده از شیشه های منقوش و رنگی است که با همه تلاش به علت رنگی بودن شیشه ها, داخل کلیساها تا حدودی تاریک هستند.

-          تاکید بر عمودیت و شفافیت را میتوان در تحول طراحی نماها به شیوه گوتیک مترقی نیز جستجو نمود.

-          نوری که سیل آسا از پنجره های زیر تاق به درون میتابد, باعث بلندتر نمایاندن تاق می شود.

-          ایتالیایی ها به علت داشتن اقلیم متفاوت نسبت به کشورهای اروپای شمالی از پنجره های بسیار بزرگ استفاده نکردند.

-          اوج معماری گوتیک در پیکرتراشی و استفاده از هنر پرشکوه و با جاذبه ای است که به شیشه منقوش معروف شده است.

-          آثار معروف معماری گوتیک عبارتند از: کلیسای لائون – کلیسای نوتردام – کلیسای شاتر – کلیسای آمین – کلیسای سنت شاپل – کلیسای بووه – کلیسای سن مالکو – کلیسای سالزبری – کلیسای سنت الیزابت – کلیسای میلان – کلیسای فلورانس – کلیسای رایمز

-          در شکل گیری معماری گوتیک دو شخصیت برجسته بسیار موثر بودند: برنارکلرویی - سوژر